Δευτέρα, 12 Μαρτίου 2012

ΒΙΟΗΛΕΤΡΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΟΣΤΕΟΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ





(ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΠΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΑ)

= ΕΙΣΑΓΩΓΗ =

ΧΡΗΣΤΟΥ ΑΓΓΕΛΙΔΗ
ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΥ ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΟΥ
Δ. ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ

Οι Ιάπωνες ερευνητές E. FUKADA, Ορθοπεδικός και Ι. YASUDA, Φυσικός περιέγραψαν για πρώτη φορά το 1953 την ικανότητα του οστού να εμφανίζει Ηλεκτρική Διαφορά Δυναμικού οταν επ’αυτού εφαρμόζεται μηχανική φόρτιση. Το φαινόμενο αυτό ονομάστηκε από τους ίδιους "Π Ι Ε Ζ Ο Η Λ Ε Κ Τ Ρ Ι Κ Ο ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΩΝ Ο Σ Τ Ω Ν ". Η ικανότητα αυτή του οστού προσομοίαζε με τον πιεζο-ηλεκτρισμό των κρυστάλλων με πλευρική ασυμμετρία. Αυτός ήταν ο λόγος της ονομασίας του φαινομένου "πιεζο-ηλεκτρισμός". Απέδωσαν δε, λογικά, την εμφάνισή του στην ύπαρξη των κρυστάλλων του υδρόξυ-απατίτη στα οστά.
Η ονομασία αυτή και η υπόθεση περί της προελεύσεως τους διατηρήθηκε για αρκετά χρόνια. Ερευνες που επακολούθησαν απέδειξαν οτι η προέλευση της ηλεκτρικής δραστηριότητας οφείλεται στην ύπαρξη κολλαγόνων ινών στα οστά. Η ονομασία "πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο" αντικατεστάθει με τον όρο "ΥΠΟ STRESS ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΑ ΔΥΝΑΜΙΚΑ" -STRESS GENERATION POTENTIALS-‘
Η αρχική ονομασία χρησιμοποιείται μόνο οταν αναφερόμαστε στις κλασικές εργασίες των πρωτεργατών Ι.YASUDA και Ε. FUKADA.

Οι ίδιοι ερευνητές πειραματιζόμενοι με τα ηλεκτρικά σήματα (ρεύματα) που παράγουν τα οστά, παρατήρησαν το σχηματισμό εκτόπου οστού στις επιφάνειες που λόγο του πιεζο-ηλεκτρικού φαινομένου ήταν ηλεκτρο-αρνητικες.
Η σημαντικότατη αυτή παρατήρηση δεν έμεινε ανεκμετάλλευτη. Με τον συλλογισμό οτι "εφ’ οσον η ενδογενώς παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια προκαλεί τον σχηματισμό νέου οστού στην ηλεκτρο-αρνητική επιφάνεια, η διοχέτευση εξωγενώς ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να έχει το ίδιο αποτέλεσμα. Συλλογισμός που απεδείχθει βάσιμος.
Στο ίδιο χρονικό διάστημα, εργασίες στις Η.Π.Α. απο τον C. BASSET και R. BECKER το 1962 και ακολούθως απο τον SHAMOS και L. LAVINE το 1963 ειχαν τα ίδια αποτελέσματα.
Οι εργασίες αυτές θεωρούνται το έναυσμα της ερευνητικής προσπάθειας που σκοπό έχει τη μελέτη της Φύσεως, της προελεύσεως και τους αποδέκτες των παραγομένων μετά από μηχανική φόρτιση, ηλεκτρικών ρευμάτων.
Σχετικά ερευνητικά προγράμματα που ακολούθησαν είχαν ως αποτέλεσμα να αυξήσουν το ενδιαφέρον περισσότερο, να διευκρινίσουν και να τεκμηριώσουν γνώσεις αλλά και να δημιουργήσουν σωρεία ερωτηματικών. Η κλινική ωστόσο αξιοποίηση των ερευνητικών παρατηρήσεων δεν καθυστέρησε:
Με σκοπό την παρέμβαση στις περιπτώσεις οπου η φύση ανέστειλε την πρόοδο της οστεογεννέσεως (π.χ. συγ. ψευδάρθρωση) ή καθυστερούσε την εξέλιξη της πωρώσεως (καθυστεριμένη πώρωση, ψευδάρθρωση κατάγματος), άρχισε η εφαρμογή εξωγεννούς πλέον ηλεκτρικού ρεύματος. Το 1971 ο Friedenberg προκαλεί την πώρωση ψευδαρθρώσεως έσω σφυρού χρησιμοποιώντας συνεχές ηλεκτρικό ρεύμα σταθερής εντάσεως (10μΑ).
Εκτοτε δοκιμάσθηκαν πολλές μορφές ηλεκτρικής ενέργειας (σταθερό συνεχές, εναλλασσόμενο, παλλόμενο κ.λ.) ως και διάφορες μορφές μαγνητικής ενέργειας (μαγνητικό πεδίο σταθερό, παλλόμενο κ.λ.).
Τελευταία, η χρησιμοποίηση της μεθόδου αυτής επεκτάθηκε πειρα-ματικά και στη θεραπεία της οστεοπωρώσεως εξ ανενεργησίας, στη χαλάρωση των ορθοπεδικών προ-θέσεων, στην θεραπεία της ασήπτου νεκρώσεως της μηριαίας κεφαλής κ.λ.
Παράλληλα με την κλινική εφαρμογή της μεθόδου και ίσως με εντονότερο ενδιαφέρον προχώρησε και η έρευνα του μηχανισμού δράσης, του τρόπου δηλαδή με τον οποίο η ηλεκτρική ενεργεια παρεμβαίνει στο κυτταρικό επίπεδο.
Οι παραπάνω παρατηρήσεις, αδρά ανεπτυγμένες αφορούν την εξέλιξη της εφαρμογής της ηλεκτικής ενέργειας επί της οστεογενέσεως. Αποτελούν δηλα-δή τη διαδρομή της θεωρητικής και πειραματικής υποστήριξης της κλινικής εφαρμογής της Η. Ε. στην θεραπεία ψευδαρθρώσεων, συγγενών και επικτήτων, αλλά και ποικίλων πειραματικών εφαρμογών.
Σήμερα, έχοντας την εμπειρία 20 ετών κλινικής εφαρμογής της μεθόδου, με την πρόοδο που σημειώθηκε στον ερευνητικό χώρο και τη θεωρητική θωράκιση που απέκτησε η μέθοδος, αλλά και με τον αντίλογο που έχει προκληθεί από την εφαρμογή της, είναι επιτρεπτή η εξαγωγή κάποιων συμπερασμάτων. Τα συμπεράσματα αυτά μπορούν να συνοψισθούν στη διατύπωση του CONOLLY "Η Ηλεκτρική Ενέργεια είτε σαν πηγή πληροφοριών στο κύτταρο είτε σαν αίτιο μεταβολής του μικρο-περιβάλλοντος του κυττάρου έχει αποδεδειγμένα θετική επίδραση στη λειτουργία οστεογεννέσεως και πιθανότατα και σε άλλες βιολογικές λειτουργείες."
Ο δε MASAMI A. τοποθετείται θετικά υπέρ της μεθόδου αναφέροντας ότι " Ο ηλεκτρικός ερεθισμός μπορεί να θεωρηθεί σαν μια τεχνική τροποποίηση του προγράμματος πωρώσεως και οστικής ανακατασκευής του οστού."
Η F.D.A. (Foot and Drug Administration) το 1979 αναγνω-ρίζοντας την θεραπευτική ικανότητα της Η.Ε. ενέκρινε την χρησιμοποίηση 3 συστημάτων ηλετρικής διεγέρσεως της οστεογεννέσεως.
Κλασικά συγγράμματα Ορθοπεδικής (CAMPBELL’S OPERATIVE ORTHOPAEDICS, ) αναφέρονται στη μέθοδο, την οποία συγκρίνουν, απο πλευράς ποσοστού επιτυχίας, με την εφαρμογή οστικών μοσχευμάτων.
Το Ορθοπεδικό περιοδικό "Clinical Orthopaedics and Related Research" ασχολήθηκε αποκλειστικά με το θέμα σε δύο τεύχη, στο υπ’αριθ. 124 και 161. Το περιοδικό "Orthopedic Clinics of North America" αφιέρωσε το υπ’αριθ. 15:1 τεύχος.
Επιστημονικές ενώσεις δημιουργήθηκαν με σκοπό την έρευνα των Βιοηλεκτρικών Φαινομένων (Bioelectrical Repair and Growth Soc, International Society for Bioe-lectricity, Bioelectromagnetic Society), και ειδικά περιοδικά άρχισαν να κυκλοφορούν (Journal of Bioelectricity, Biological Effects of Nonionizing Electromagnetic Radiation κ.ά.).
Το ποσοστό επιτυχούς πωρώσεως μετά από εφαρμογή μιας από τις προαναφερθείσες μεθόδους ανέρχεται στο 70 με 100 %. Αναφορικά με την αποδοχή της μεθόδου και τον αριθμό των ασθενών που υποβλήθηκαν σε κάποια απο τις μορφές της Η.Ε., ενδεικτικά αναφέρουμε οτι ενώ τον Σεπτεμβριο του 1978 στο συνέδριο "Electric and Magnetic control of Growth and Repair" υπολογιζόταν οτι μεχρι τότε ενας αριθμός 1.000 περίπου ασθενών είχε υποβληθεί στις Η.Π.Α. σε κάποια από τις μορφές της Η.Ε., το 1982 ο αριθμός αυτός είχε υπερβεί τις 11.000 ασθενείς. ( 2ον ετήσιο συνέδριο της "Bioelectrical Repair and Growth Society"- Oxford 1982"). Από το 1984 υπολογίζεται οτι το 30% των μη-πωρώσεων και ψευδαθρώσεων στις Η.Π.Α. θεραπεύτηκαν με μια απο τις 3 υπάρχουσες μορφές Ηλεκτρ. Ενέργειας. (Orthοp. Clin N.Amer σελ 1)
H ηλεκτρική ενέργεια παρά τις συγκεκριμένες προς το παρόν κλινικές εφαρμογές, δεν θα πρέπει, κατα την γνώμη μας, να θεωρείται στενά και μόνο κάποια εναλλακτική λύση στην θεραπεία των ψευδαρθρώσεων, αλλά ευρύτερα σαν ενας τρόπος παρέμβασης σε βιολογικές λειτουργίες. Ενας τρόπος που προσομοιάζει με τους μηχανισμούς που χρησιμοποιεί η ίδια η φύση.

Δεν υπάρχουν σχόλια: